काठमाडौं । पेशाले कानुन व्यवसायी गङ्गाप्रसाद भेटवालको नवीनतम् उपन्यास ‘विश्वकर्मा भोजनालय’ एक विशेष कार्यक्रमका बीच सार्वजनिक भएको छ, र सार्वजनिक भएसँगै यसले साहित्यिक वृत्तमा तरंग सिर्जना गर्न थालेको छ।
प्रारम्भिक केही अध्यायमै यसले पाठकको मनमा गहिरो प्रभाव पार्न सफल भएको देखिएको छ। उपन्यासले नेपाली समाजमा गहिरो रूपमा जरा गाडेर बसेका विकृति, जातीय विभेद र छुवाछुतजस्ता संवेदनशील विषयलाई साहसिक ढंगले उजागर गर्दै सशक्त प्रतिवाद प्रस्तुत गरेको छ।
कथामा प्रस्तुत ‘कथित अछुत’ नायकमार्फत लेखकले दलित समुदायको संघर्ष, पीडा र उपलब्धिको कथा मात्र नभई समानता, मानवीय सम्मान र आत्मसम्मानको अनिवार्यताको शक्तिशाली सन्देश प्रवाह गर्नुभएको छ। यसले पाठकलाई केवल कथा पढ्न मात्र होइन, समाजबारे गम्भीर चिन्तन गर्न बाध्य बनाउने देखिन्छ।
उपन्यासले आधुनिक नेपाली समाजका सांस्कृतिक, सामाजिक र आर्थिक विभेदहरूमाथि तीखो प्रहार गर्दै, सफलता प्राप्तिका लागि कर्म, निरन्तर परिश्रम, स्पष्ट लक्ष्य र समयको अनुशासन अपरिहार्य रहेको सन्देश दिन्छ। साथै, पारिवारिक मेलमिलाप, सहअस्तित्व र एकताको मूल्यलाई अत्यन्त संवेदनशील र जीवन्त रूपमा चित्रण गरिएको छ।
विशेष रूपमा, बौद्धकालीन सन्दर्भ जोड्दै ‘सुमित’ पात्रमार्फत प्रस्तुत गरिएका शिक्षाहरूले कथालाई दार्शनिक उचाइमा पुर्याएका छन्। बुद्धको मानवतावादी दृष्टिकोण र बी.पी. कोइरालाको समाजवादी चिन्तनको झल्कोले उपन्यासलाई वैचारिक रूपमा अझ समृद्ध बनाएको छ।
संक्षेपमा, ‘विश्वकर्मा भोजनालय’ नेपाली साहित्यमा सामाजिक यथार्थ, चेतना र रूपान्तरणको सशक्त प्रतिनिधि कृतिका रूपमा स्थापित हुन सक्ने सम्भावना बोकेको देखिन्छ। यद्यपि, सम्पूर्ण अध्ययनपछि मात्र यसको पूर्ण प्रभाव र गहिराइ अझ स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।
