काठमाडौं । प्रहरी महानिरीक्षक दान बहादुर कार्कीको पदबहाली पश्चात संगठनको क्षमता अभिवृद्धिका साथै सांगठानिक सुदृढीकरणमा विभिन्न प्रयासहरू भएका छन् ।
जसमध्ये प्रहरी कल्याण, कर्मचारी हित तथा मनोवल अभिवृद्धि, प्रविधि, डिजिटल प्रणाली तथा फरेन्सिक आधुनिकीकरण, नीतिगत, कानुनी तथा संगठनात्मक सुधार, संस्थागत क्षमता विस्तार, समुदाय-केन्द्रित तथा सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रम, पूर्वाधार विकास तथा सेवा विस्तारका क्षेत्रहरूमा उल्लेखनीय प्रयासहरू भएका छन् ।
प्रहरी कल्याण, कर्मचारी हित तथा मनोवल अभिवृद्धितर्फ प्रहरी वरिष्ठ नायब निरीक्षकदेखि प्रहरी कार्यालय सहयोगी सम्मलाई आकस्मिक समस्या समाधानको लागि ५% ब्याजदरमा २ लाख रूपैयाँ आकस्मिक सहुलियत कर्जा उपलब्ध गराउने गरी कल्याण कोषको सेवा बिस्तार गरिएको, यस अवधिमा प्रहरी कल्याण कोषबाट ४,८४७ जना प्रहरी कर्मचारीलाई २,३८,७३,२३,९०५ रुपैयाँ बराबरको सहुलियत कर्जा, घर खरिद वा निर्माण कर्जा, शैक्षिक कर्जा, सवारी साधन खरिद कर्जा, निर्ब्याजी उपचार सापटी, आकस्मिक सहुलियत कर्जा उपलब्ध गराइएको छ । प्रहरी कल्याण कोष सञ्चालन कार्यविधि,२०८० लाई संशोधन गरी समयानुकूल सेवा अभिवृद्धि र सेवा सुविधा बिस्तार गर्नुका साथै प्रहरी कल्याण कोषबाट प्रवाह हुने सेवाहरूलाई सरल, सहज र छरितो हुने गरी व्यवस्था मिलाइएको छ ।
यसैगरी प्रविधि, डिजिटल प्रणाली तथा फरेन्सिक आधुनिकीकरणतर्फ नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालयमा Artificial Intelligence And Advance Analytics Cell (AI-AAC) को स्थापना गरी सञ्चालन गरिएको, अभियुक्त र कसूरदारको अभिलेखीकरण (Recording) र ट्रयाकिङ (Tracking) प्रणाली सम्बन्धी SOP- स्वीकृत भई कार्यान्वयनमा आएको छ । यस अवधिमा ६७४७५३ जनालाई चारित्रिक प्रमाण पत्र वितरण गरिएको छ । हाल नेपाल प्रहरीमा संचालनमा रहेको प्रहरी मोबाइल एप मार्फत सर्वसाधारणले उजुरी तथा निवेदन दिन सक्ने व्यवस्था मिलाइएको, विभिन्न सरोकारवाला निकायहरूसँगको समन्वयमा प्रदेशका नाकाहरू सहित देशभरका विभिन्न स्थानमा १०४२ वटा CCTV क्यामेरा जडान भएको छ ।
नीतिगत, कानुनी तथा संगठनात्मक सुधारतर्फ सरूवा कार्यान्वयनलाई व्यवस्थित बनाउन बढुवा तथा पदस्थापन भएका प्रहरी कर्मचारीहरूलाई आफ्नो दरबन्दीमा हाजिर भएपश्चात मात्रै दर्ज्यानी चिह्न प्रदान गर्ने पद्दतीको शुरूवात गरिएको छ । संगठनको निष्पक्षता, पारदर्शीता र व्यावसायिक मर्यादालाई अक्षुण्ण राख्ने उद्देश्यले बाह्य प्रभाव पार्ने वा त्यस्तो प्रभावमा संलग्न प्रहरी कर्मचारीहरूको गतिविधी तीनपुस्ते रेकर्डमा अभिलेखीकरण गर्ने कार्यको संस्थागत रूपमा औपचारिक शुभारम्भ गरिएको छ । नेपाल प्रहरी सम्बन्धी कानुनलाई संशोधन तथा एकीकरण गर्न बनेको विधेयकको मस्यौदा उपर समिति गठन भई छलफल अगाडि बढाइएको,
कार्यसम्पादन र मूल्याङ्कन अभिलेख ढाँचा प्रतिवेदन,२०८२ स्वीकृत भई कार्यान्वयनमा ल्याइएको, नेपाल प्रहरी रणनीतिक सम्मेलन प्रतिवेदन, २०८२ स्वीकृत भई कार्यान्वयनमा ल्याइएको, Training Need Analysis (TNA) कार्यविधि, २०८२ स्वीकृत भई कार्यान्वयनमा आएको, नेपाल प्रहरीका लागि आवश्यक हातहतियार तथा खरखजना र भिड नियन्त्रणका लागि आवश्यक असवावका सामाग्रीहरूको आवश्यकताको मापदण्ड, २०८२ स्वीकृत भई कार्यान्वयनमा आएको, जेन-जी (gen-Z) लगायतका युवा पुस्ताहरूको अभिरूची र जोखिमको विश्रलेषण प्रतिवेदन, २०८२ स्वीकृत भई कार्यान्वयनमा आएको, भिड नियन्त्रणको क्रममा Baton/Firearms को प्रयोग मापदण्ड, २०८२ स्वीकृत भई कार्यान्वयनमा आएको, भीड नियन्त्रणको विशिष्टिकृत प्रशिक्षण क्षमता विकासको निमित्त मापदण्ड निर्माण गर्ने सम्बन्धी प्रतिवेदन, २०८२ स्वीकृत भई कार्यान्वयनमा आएको, नेपाल प्रहरी रणनीतिक योजना २०८३-२०८५ स्वीकृत भई कार्यान्वयनमा आएको, नेपाल सरकारबाट स्वीकृत शासकीय सुधारसम्बन्धी १०० कार्यसूचीका नेपाल प्रहरीसँग सम्बन्धित बुँदाहरू कार्यान्वयन भइरहेको, नेपाल प्रहरी ठाडो निवेदन उपर छलफल र मेलमिलाप सम्बन्धि कार्यविधि,२०८२ स्वीकृत भई कार्यान्वयनको लागि देशभरका प्रहरी कार्यालयलाई पत्राचार गरिएको छ ।
संस्थागत क्षमता विस्तारतर्फ देशभरका विभिन्न १७ वटा प्रहरी कार्यालयका लागि ४८ हजार ९ सय २९ वर्ग मिटर जग्गा प्राप्ति भएको, कार्यसम्पादन मूल्यांकन मार्गनिर्देशनका आधारमा जिल्ला प्रहरी कार्यालयहरूको मासिक कार्यसम्पादनको स्तर मापन गर्ने पद्धतिको शुरूवात, नेपाल प्रहरीमा नयाँ UN (FPU) मिशन स्थापनाको लागि UNDPO मा प्रस्ताव पठाइएको र यसका लागि नियमित समन्वय गरिएको, नेपाल प्रहरीमा ड्रोन तथा एन्टी-ड्रोन इकाई स्थापना गर्न आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाइएको, स्वदेश तथा विदेश तालिम अन्तर्गत ११५०० जना जनशक्तिलाई प्रशिक्षण प्रदान गरिएको छ ।
समुदाय केन्द्रित तथा सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रमतर्फ गरिब तथा जेहेन्दार विद्यार्थीहरूको शैक्षिक छात्रवृत्तिका लागि मिति २०८२/१०/२० गते स्वर्गीय कृष्णबहादुर कार्कीको स्मृतिमा देवीस्थान माध्यमिक विद्यालय, मालिका गाउँपालिका वडा नं ७ घमिर गुल्मीमा रू. ५,००,००० बराबरको अक्षयकोष स्थापना गरिएको छ । मोरङको बुढीगंगा गाउँपालिका वडा नं. १ मा र बाराको महागढीमाई नगरपालिका वडा नं १० मा न्यानो कपडा वितरण गरिएको, पर्साको वीरगंजस्थित मानवसेवा आश्रममा र कपिलवस्तुको वाणगंगा नगरपालिका वडा नं २ स्थित गुरूकुल, कैलास आश्रममा खाद्यान्न सामाग्री वितरण गरिएको छ । प्रहरीको सम्पर्कमा आउने बालबालिका र प्रहरी कर्मचारीका कम उमेरका बालबालिकाहरूको स्याहारका लागि १० वटा प्रहरी कार्यालयहरूमा प्रति जिल्ला रू. १,५०,००० रकम उपलब्ध गराइ बालमैत्री कक्ष स्थापना गरिएको छ । सो अवधिमा समुदाय प्रहरी साझेदारी अन्तर्गत ६,५१७ वटा कार्यक्रममार्फत ११,३३,९६२ जना नागरिकहरू प्रत्यक्ष रूपमा लाभान्वित भएका छन् ।
सो अवधिमा पूर्वाधार विकास तथा सेवा विस्तारतर्फ जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्सा, जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय नवलपरासी पूर्व सहित इलाका प्रहरी कार्यालयहरू कोहलपुर, बरहथवा, बुटवल, गढवा, सिम्रौनगढ र वडा प्रहरी कार्यालय चन्द्रौटा, कपिलवस्तु गरी ८ वटा प्रहरी कार्यालयमा महिला बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक सेवा केन्द्र भवन उद्घाटन भएको छ ।
