काठमाडौं। पछिल्लो समय नेपाली सांगीतिक बजारमा एउटा यस्तो गीतले असाधारण चर्चा बटुलिरहेको छ, जसले हजारौं होइन, लाखौं संगीतप्रेमीको मन छोएको छ। गीत हो– ‘बचनको घाउ’। यसको शब्द, संगीत र भावनाले धेरै श्रोताको मन छोएको देखिन्छ। विशेषगरी टिकटकमा यो गीतमा आधारित भिडियोहरू व्यापक रूपमा बन्न थालेपछि गीतले सामाजिक सञ्जालमा उल्लेखनीय चर्चा कमाएको छ।
तर एउटा रोचक प्रश्न अहिले संगीत बजारमा उठ्न थालेको छ—टिकटकमा यति धेरै लोकप्रिय बनेको ‘बचनको घाउ’ युट्युबमा किन त्यही अनुपातमा दर्शक तान्न सफल भएन? संगीत क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार यसको कारण केवल गीतको गुणस्तर वा दर्शकको रुचि मात्र होइन, पछिल्लो समय देखिएको बेमौसमी तीज गीतको अस्वाभाविक चाप पनि हुन सक्छ।
यस वर्ष तीज आउन अझै करिब दुई महिना बाँकी रहँदै विभिन्न युट्युब च्यानलमार्फत तीज गीत सार्वजनिक हुने क्रम तीव्र बन्यो। दैनिक ठूलो संख्यामा नयाँ तीज गीत सार्वजनिक हुँदा युट्युबको ट्रेन्डिङ सूचीदेखि दर्शकको ध्यानसम्म तीज गीतहरूले ओगट्न थाले। यस्तो अवस्थामा अन्य विधाका गीतहरूले अपेक्षित पहुँच बनाउन चुनौती सामना गर्नुपरेको देखिन्छ।
विगतमा तीज गीतहरू प्रायः साउनको मध्यतिरदेखि सार्वजनिक हुने प्रचलन थियो। तर पछिल्ला वर्षहरूमा प्रतिस्पर्धा बढ्दै जाँदा कलाकार र निर्माण पक्षले निकै अगावै गीत सार्वजनिक गर्न थालेका छन्। यसले एउटै समयमा अत्यधिक सामग्री बजारमा आउँदा अन्य सिर्जनाको दृश्यता घट्ने अवस्था सिर्जना भएको भन्दै संगीतकर्मीहरूले चिन्ता व्यक्त गर्दै आएका छन्।
यही भीडबीच ‘बचनको घाउ’ पनि आफ्नो स्थान खोजिरहेको छ। टिकटकमा प्रयोगकर्ताले आफ्ना जीवनका पीडा, प्रेम, बिछोड र सम्झनाका भिडियोहरू यही गीतमा बनाउन थालेपछि गीतले भावनात्मक प्रभाव सिर्जना गरेको देखिन्छ। धेरैले गीतका शब्दले आफ्नै जीवनको कथा बोलेको अनुभूति भएको प्रतिक्रिया दिएका छन्। सामाजिक सञ्जालमा आएको यस्तो सकारात्मक प्रतिक्रियाले गीतको लोकप्रियता पुष्टि गरे पनि त्यसको सम्पूर्ण प्रभाव युट्युबमा रूपान्तरण हुन भने सकेको देखिँदैन।
संगीत विश्लेषकहरूको भनाइमा अहिले दर्शकको ध्यान धेरै प्लेटफर्ममा विभाजित छ। छोटो भिडियो हेर्ने बानी बढ्दै जाँदा टिकटक, फेसबुक र रिल्समार्फत गीत चर्चित बन्ने क्रम तीव्र भएको छ। तर त्यही दर्शकलाई पूरा गीत हेर्न युट्युबमा लैजान पहिलेभन्दा धेरै चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ। त्यसमा पनि एउटै समयमा सयौं नयाँ गीत सार्वजनिक हुँदा प्रतिस्पर्धा झन् चर्किएको छ।
कलाकारहरू पनि गुणस्तरीय सिर्जनाले उचित मूल्याङ्कन पाउन समयमै सामग्री सार्वजनिक गर्ने संस्कृतिको आवश्यकता औंल्याइरहेका छन्। उनीहरूका अनुसार अत्यधिक प्रतिस्पर्धाले अन्ततः सबै सिर्जनालाई असर पुर्याउने जोखिम हुन्छ। कुनै एउटा गीत मात्र होइन, समग्र नेपाली संगीत उद्योग नै यसको प्रभावबाट अछुतो रहन सक्दैन।
यद्यपि ‘बचनको घाउ’को यात्रा अझै रोकिएको छैन। टिकटकमा निरन्तर बढिरहेको प्रयोग, दर्शकको भावनात्मक जोड र सामाजिक सञ्जालमा भइरहेको सकारात्मक प्रतिक्रियाले आगामी दिनमा युट्युबमा पनि गीतले थप दर्शक पाउन सक्ने आशा गरिएको छ।
संगीतको इतिहासले बारम्बार देखाएको छ—कतिपय गीत तत्काल हिट हुन्छन्, कतिपयले समयसँगै आफ्ना श्रोता भेट्छन्। ‘बचनको घाउ’ पनि त्यसैगरी समयसँगै अझ व्यापक रूपमा स्थापित हुने सम्भावना बोकेको गीतका रूपमा अहिले चर्चा भइरहेको छ।
अन्ततः एउटा प्रश्न भने संगीत बजारमा अझै जीवित छ—के बेमौसमी तीज गीतको अत्यधिक प्रतिस्पर्धाले ‘बचनको घाउ’जस्ता भावनात्मक सिर्जनालाई ओझेलमा पारिरहेको छ, वा बदलिँदो डिजिटल दर्शक व्यवहारले युट्युबको समीकरण नै फेरिदिएको हो? यसको जवाफ समयले दिनेछ, तर एउटा कुरा स्पष्ट छ—टिकटकमा ‘बचनको घाउ’ले बनाएको भावनात्मक छाप अहिले पनि हजारौं दर्शकको मनमा ताजा छ।
