काठमाडौं । एउटा परिवारको पाँच पुस्ताको कथा, समाज परिवर्तनका अनेक मोड र स्वयं लेखकले जीवनमा भोगेका तीतामीठा अनुभव—यी सबैलाई एउटै पुस्तकमा समेटेर वाम बुद्धिजीवी कृष्ण कोपिला पाठकमाझ आएका छन्। उनको दोस्रो कृति ‘उसको अतीत’ सार्वजनिक भएको छ।
लोमश वाङ्मय प्रतिष्ठानको दोस्रो वार्षिकोत्सवका अवसरमा आयोजित विशेष समारोहमा कृति लोकार्पण गरिएको हो। लामो समय शिक्षण पेसामा बिताएका कोपिला नेपाली समाज रूपान्तरणको अभियानमा समेत सक्रिय रहँदै आएका छन्। ‘उसको अतीत’को सबैभन्दा रोचक पक्ष के हो भने पुस्तकले एउटै पात्रको कथा मात्र भन्दैन। यसले सिन्धुपाल्चोकको माङ्खामा रहेको कोइराला परिवारको पाँच पुस्ताको इतिहास, पारिवारिक सम्बन्ध, सामाजिक परिवेश र समयसँगै आएको परिवर्तनलाई कथ्यका रूपमा अघि बढाएको छ। त्यससँगै लेखकले आफ्नै जीवनमा भोगेका अनुभवलाई पनि पुस्तकमा समेटेका छन्। उनले आफूले देखेको, भोगेको र अनुभूति गरेको कुरालाई सकेसम्म नढाँटी पाठकसामु राख्ने प्रयास गरिएको बताएका छन्।
त्यसैले ‘उसको अतीत’लाई केवल संस्मरणको पुस्तक भनेर सीमित गर्नुभन्दा एउटा परिवारको इतिहास र एक व्यक्तिको जीवनयात्राबीचको सम्बन्ध खोज्ने प्रयासका रूपमा बुझ्न सकिन्छ। कृतिको लोकार्पण गण्डकी प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति कुसुमाकर न्यौपानेको प्रमुख आतिथ्यमा भएको थियो। कार्यक्रममा दलित आयोगका अध्यक्ष देवराज विश्वकर्मा, होटल व्यवसायी महासंघका अध्यक्ष टीआर भण्डारी, डा. धनप्रसाद सुवेदी, पर्वतारोहण संघ नेपालका उपाध्यक्ष बोधराज भण्डारी, डा. सावित्री श्रेष्ठ, युवराज इटली, पर्यटन व्यवसायी रामप्रसाद सापकोटा, नरेन्द्र बज्राचार्य, वामपन्थी नेता केशव नेपाल, साहित्यकार चन्द्रप्रसाद न्यौपाने, नीलकण्ठ तिवारी, डीपी ढकाललगायतको उपस्थिति थियो।
पुस्तकको सम्पादन लोमश वाङ्मय प्रतिष्ठानका अध्यक्ष माधव घिमिरे ‘अटल’ले गरेका छन्। प्रतिष्ठानले प्रकाशन गरेको पुस्तक मित्र प्रेस, नयाँबजारमा मुद्रण गरिएको हो भने लेआउट डीबी गुरुङले गरेका छन्। कार्यक्रममा वक्ताहरूले पुस्तक नपढी कृतिका बारेमा टिप्पणी गर्नु उपयुक्त नहुने धारणा राख्दै लेखकलाई शुभकामना दिए। वामपन्थी युवा नेता डीपी ढकालले भने पुस्तकभित्रका घटना र प्रसङ्गलाई आफूले विभिन्न पक्षबाट जाँचेर हेर्दा गलत कुरा लेखिएको भन्दा केही प्रसङ्ग छुटेको हुन सक्ने देखिएको बताए। ढकालको यस्तो टिप्पणीले पनि पुस्तकभित्र समेटिएका जीवनका घटना र अनुभवप्रतिको चासोलाई थप बढाएको छ।
व्यक्तिगत अनुभूति, पारिवारिक इतिहास र सामाजिक परिवर्तनलाई जोडेको ‘उसको अतीत’ अब पाठकको हातमा पुगेको छ। विगतका पाना पल्टाउँदै वर्तमानलाई बुझ्ने प्रयासका रूपमा आएको यो कृतिले नेपाली संस्मरण साहित्यमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने कुरा भने पाठकको प्रतिक्रियाले निर्धारण गर्नेछ।
